Tại Sao Chúng Ta Lừa Dối?

Trong một cuộc khảo sát, 91% người tham gia cho rằng thật sai trái khi ngoại tình, nhưng điều tra của Viện nghiên cứu & phát triển xã hội ISDS cho thấy có đến 43% đàn ông Việt Nam kết hôn – đã và đang ngoại tình. Tỷ lệ ở phụ nữ cũng gần ngang bằng như vậy.

Phần lớn mọi người đều cho rằng ngoại tình là không thể chấp nhận được, cho đến khi chính bản thân họ mắc phải. Chúng ta thường nghĩ rằng người ta chỉ ngoại tình khi cuộc hôn nhân có vấn đề, nhưng hơn 50% đàn ông và 34% phụ nữ thừa nhận họ vẫn có hôn nhân hạnh phúc. Vậy điều gì đã khiến người ta lừa dối như vậy?

1. Trái tim con người có khả năng yêu nhiều hơn một người cùng một lúc

Như đã đề cập ở bài “Tình yêu là gì?”, đó chính là một động lực. Trên thực tế, đó là một trong 3 hệ thống não bộ cơ bản khác nhau được tiến hóa từ giao phối và sinh sản.

Một là động lực tình dục: sự khao khát thỏa mãn thể xác. Nhà tâm lý W.H Auden ví von đó là “cơn ngứa không thể chịu nổi của nơ-ron thần kinh”. Nó thực sự là những gì đang diễn ra. Nó cứ làm phiền bạn từng chút một, cảm giác như bị đói. Hệ thống não bộ này thúc đẩy bạn ra ngoài kia tìm kiếm bạn tình.

Hệ thống não bộ thứ hai là tình yêu lãng mạn: sự hân hoan, nỗi ám ảnh của tình yêu giai đoạn đầu. Hệ thống này phát triển để bạn tập trung năng lượng giao phối chỉ vào một cá thể tại một thời điểm, bằng cách này bảo toàn năng lượng và thời gian giao phối.

Và hệ thống não bộ thứ ba là gắn bó: cái cảm giác bình yên và an toàn mà bạn cảm nhận ở người bạn đời. Hệ thống này phát triển để bạn có thể dung hòa với đối phương đủ lâu để nuôi dưỡng con cái.

Ba hệ thống não bộ này có thể đi cùng nhau. Đó là lý do vì sao những người chỉ quan hệ “tình một đêm” vẫn có thể nảy sinh tình cảm. Cực khoái kích hoạt một lượng lớn dopamine – và dopamine liên kết chặt chẽ với tình yêu lãng mạn. Bạn có thể “fall in love” với người mà ban đầu bạn nghĩ chỉ quan hệ tình dục đơn thuần.

Cực khoái đồng thời cũng kích hoạt một lượng lớn oxytocin và vasopressin – những hoóc-môn liên kết chặt chẽ với sự gắn bó. Đó là lý do vì sao bạn có thể cảm thấy vô cùng gắn kết với ai đó sau khi quan hệ tình dục với họ.

Tuy nhiên, mọi chuyện không phải lúc nào cũng đơn giản như vậy. Bộ 3 này không phải lúc nào cũng đi cùng nhau. Bạn có thể cảm thấy gắn bó sâu sắc với một người, trong khi “fall in love” mãnh liệt với một người khác, và cảm thấy ham muốn tình dục đối với một người khác nữa.

Nói ngắn gọn, chúng ta có khả năng yêu nhiều hơn một người cùng một lúc. Và chính xã hội, chứ không phải tình yêu, cho rằng điều này là không chấp nhận được. Để thành công trong tình yêu, bạn cần phải hiểu bản chất của nó, chứ không phải là những ảo tưởng mà xã hội chúng ta cố gắng áp đặt.  

2. Nhiều cơ hội gặp gỡ đối tượng phù hợp

Tại sao chúng ta lừa dối?

Nhiều người tin rằng “tồn tại một người đặc biệt” sinh ra để dành cho mình, nhưng thực tế đây chỉ là một ảo tưởng sai lầm. Nhiều người đã từng yêu và đánh mất tình yêu, để rồi sau đó nhận ra mình vẫn có thể yêu người khác. Sự thật là có hàng ngàn người “đặc biệt” có thể dành cho bạn.

Sau cuộc cách mạng công nghiệp ở thế kỷ thứ 18, một xu hướng xã hội phát triển mạnh mẽ đã có ảnh hưởng sâu sắc đến tình yêu, tình dục và cuộc sống gia đình. Đó là phụ nữ tham gia vào thị trường lao động.

Họ rút ngắn dần khoảng cách với nam giới về quyền lực kinh tế, sức khỏe, giáo dục. Họ ngày càng tự do hơn trong việc bộc lộ ham muốn bản thân. Phụ nữ ngày nay quan hệ tình dục sớm hơn, cưới muộn hơn, có ít con hơn, sẵn sàng bỏ những cuộc hôn nhân tồi tệ để tìm kiếm mối quan hệ tốt hơn.

Trong các thống kê về ngoại tình, chuyện “ăn vụng” ở công sở chiếm tỷ lệ cao nhất. Điều này cũng dễ hiểu, khi đó là môi trường thuận lợi cho việc gặp gỡ thường xuyên, trò chuyện thân mật, gần gũi, và khả năng là có thể đáp ứng hầu hết các mong đợi mà bạn muốn có ở người bạn đời (tương xứng về trình độ học vấn, kinh tế, ngoại hình…).

Trong khi trái tim có khả năng yêu nhiều hơn một người cùng một lúc, và hệ thống cảm xúc trong chúng ta rất dễ bị kích hoạt (xem lại bài “Chúng ta fall in love như thế nào?”), mà bạn có cơ hội gặp gỡ nhiều người lý tưởng như vậy, thì chẳng ngạc nhiên tại sao chuyện ngoại tình lại xảy ra…

3. Chúng ta có quá nhiều ham muốn

Tại sao chúng ta lừa dối?

Chúng ta đang sống ở một thời đại mà ta có toàn quyền theo đuổi ham muốn của bản thân, ở nền văn hóa mà chúng ta xứng đáng được hạnh phúc. Tuy nhiên, điều trớ trêu là các ham muốn của chúng ta đôi khi lại mâu thuẫn nhau – hay nhà tâm lý học Esther Perel gọi đó là “khủng hoảng ham muốn”.

Khi yêu, chúng ta khao khát có được cảm giác an toàn, bảo đảm, tin tưởng và bền vững. Vì thế chúng ta kết hôn. Nhưng ngược lại, trong mỗi chúng ta vẫn tồn tại một khát vọng thầm kín khác, đó là được tiếp tục phiêu lưu, nếm trải cảm giác mới lạ, kì bí, hấp dẫn, bất ngờ…

Hôn nhân đã từng là một cuộc trao đổi kinh tế – ở đó bạn có được một “đối tác” để đồng hành cùng mình trong suốt cuộc đời, cùng nhau nuôi dạy con cái, đồng thời đảm bảo vị thế và thành công trong xã hội. Ngày nay chúng ta vẫn muốn có được những thứ này, nhưng thêm vào đó là họ còn phải trở thành người bạn tốt nhất, tri kỷ đáng tin cậy nhất, và một người tình tuyệt nhất…

“Cho em sự an toàn, nhưng cũng hãy cho em mạo hiểm. Cho em sự thân quen, nhưng cũng hay cho em sự mới lạ. Cho em được thoải mái, nhưng cũng hãy cho em thử thách. Cho em những gì đoán trước được, nhưng cũng hãy cho em bất ngờ. Cho em sự ổn định, nhưng cũng hãy cho em được phiêu lưu. Cho em sự gần gũi, nhưng cũng hãy cho em những bí ẩn…”

Nói tóm lại, chúng ta mong đợi một người mang lại cho chúng ta những thứ mà có lẽ cần đến cả tập thể mới có thể thực hiện được.  

Trái với suy nghĩ của nhiều người là ngoại tình chắc hẳn liên quan đến tình dục, nhưng phần lớn ngoại tình đến từ các ham muốn: ham muốn được chú ý, ham muốn được cảm thấy quan trọng, ham muốn được cảm thấy đặc biệt… Và chính bản chất của ngoại tình, đó là bạn không bao giờ có được người tình, khiến bạn thèm muốn. Bản thân nó đã là một cỗ máy ham muốn, bởi vì sự dở dang, sự mơ hồ, khiến bạn muốn điều bạn không thể có.

4. Không thỏa mãn nhu cầu được yêu thương

Tại sao chúng ta lừa dối?

Như đã đề cập trong bài “Tại sao chúng ta yêu?”, một động lực khiến chúng ta tìm kiếm bạn đời ở tuổi trưởng thành là ai cũng có nhu cầu được yêu thương, quan tâm, chăm sóc. Nếu không được đáp ứng nhu cầu này, chúng ta dễ dàng tìm kiếm ở nơi khác.

Người chồng mải mê kiếm tiền không quan tâm đến vợ, hoặc người vợ quá chăm lo con cái mà bỏ mặc chồng… Cuộc sống ngày càng hiện đại nhưng nhưng kèm theo đó vô vàn áp lực. Thật không khó để cảm thấy cô đơn trong chính ngôi nhà của mình.

Sự phản bội trong một mối quan hệ có nhiều dạng. Có rất nhiều cách ta phản bội người bạn đời: sự khinh thường, sự bỏ mặc, sự lạnh lùng, bạo lực… chứ không chỉ là phản bội về tình dục. Nói cách khác, nạn nhân của một vụ ngoại tình không phải lúc nào cũng là nạn nhân trong cuộc hôn nhân đó.  

5. Không thỏa mãn nhu cầu tình dục

Tại sao chúng ta lừa dối?

Sex không phải là tất cả mọi thứ trong cuộc sống, nhưng nó là nền tảng quan trọng của một cuộc hôn nhân hạnh phúc và tình yêu bền vững. Sex giúp định nghĩa một cặp đôi không chỉ là “những người bạn”, mà còn kích hoạt các hoóc-môn khiến bạn cảm thấy yêu và kết nối với người bạn đời của mình.

Sự thật là có đến 67% phụ nữ thừa nhận rằng họ thường xuyên giả vờ lên đỉnh. Khoảng 1/3 trong số họ gặp khó khăn trong việc đạt cực khoái, và 15% chưa bao giờ biết cảm giác “lên đỉnh” là gì.

Đàn ông thì khả quan hơn một chút, nhưng dù vậy vẫn có 10% cho biết họ thấy đau khi quan hệ tình dục, 15% không thể đạt cực khoái (ngay cả khi xuất tinh), khoảng 30% bị xuất tinh sớm và hơn 50% gặp vấn đề trong việc cương cứng (thông thường ở độ tuổi trung niên).

Việc không thỏa mãn tình dục có thể đến từ nhiều nguyên nhân: không có kỹ năng sex, không thích (hoặc không muốn) sex, cấm vận sex như một cách trừng phạt, hai người không thổ lộ những mong muốn thầm kín của nhau cũng như những điều khiến bản thân chưa hài lòng về đối phương…  

Không phải vô lý mà số tiền chi ra cho gái mại dâm, sách báo khiêu dâm và đồ chơi tình dục lên đến hàng tỷ $ mỗi năm. Sex tạo nên cuộc sống, và cũng là nguyên nhân của nhiều vụ án mạng. Sex có thể tạo nên gia đình và con cái, nhưng cũng có thể khiến người ta chia ly và bị hủy hoại.

Đúng vậy, sex có tác động vô cùng mạnh mẽ. Do đó, chẳng ngạc nhiên khi người ta không được thỏa mãn nhu cầu này, họ sẽ tìm kiếm ở nơi khác, giống như bị đói thì phải ăn vậy.

Trả lời